Een olympische 100 meter winnen is voor veel sprinters het hoogst haalbare. Shelly-Ann Fraser-Pryce deed dat twee keer, in Beijing 2008 en Londen 2012, en groeide uit tot een van de meest succesvolle sprintsters in de atletiek. De Jamaicaanse sprinter, geboren op 27 december 1986 in Kingston, won olympische medailles, stapelde wereldtitels op de 100 meter en kreeg in de sport de bijnamen Pocket Rocket en Mommy Rocket.
Vroege jaren en eerste stappen in de sprint
Fraser-Pryce begon op 10-jarige leeftijd met hardlopen op de basisschool. Daarna zat ze op Wolmer’s High School for Girls, een school die vaker in verband wordt gebracht met sprinttalent uit Jamaica.
Haar internationale eerste resultaten kwamen al vroeg. In 2002 won ze goud met de Jamaicaanse 4×100 meter estafette op de CAC Junior Championships. Vijf jaar later stond ze ook op het WK Atletiek, waar ze in 2007 zilver pakte op de 4×100 meter estafette. Daarmee was de stap naar het hoogste seniorenniveau gezet.
Doorbraak op de Olympische Spelen van 2008
De echte doorbraak volgde op de Olympische Spelen van Beijing in 2008. Daar won ze goud op de 100 meter. Dat was niet alleen haar eerste olympische titel, maar ook een historische prestatie: ze werd de eerste Caribische vrouw die olympisch goud won op de 100 meter.
Die overwinning zette haar direct in de top van de mondiale sprint. Vanaf dat moment hoorde ze structureel bij de belangrijkste namen op de 100 meter bij de vrouwen.
Jaren bij MVP Track Club en de opbouw van een topcarrière
Van 2006 tot 2020 trainde Fraser-Pryce bij MVP Track Club. Daarna stapte ze over naar Elite Performance Track Club. Tussen 2020 en 2024 werkte ze met coach Reynaldo Walcott.
Haar loopbaan op topniveau strekte zich uit over een lange periode. Juist die duur maakt haar carrière bijzonder. Niet alleen piekte ze vroeg met olympisch goud, ze bleef ook jarenlang meedoen om de grootste titels.
Olympische medailles en finales
Op de Olympische Spelen bouwde ze een indrukwekkend palmares op. In totaal won ze 8 olympische medailles: 3 keer goud, 4 keer zilver en 1 keer brons.
Haar olympische erelijst ziet er zo uit:
- Goud op de 100 meter in Beijing 2008
- Goud op de 100 meter in Londen 2012
- Goud op de 4×100 meter estafette in Tokyo 2020/2021
- Zilver op de 200 meter in Londen 2012
- Zilver op de 4×100 meter estafette in Londen 2012
- Zilver op de 4×100 meter estafette in Rio 2016
- Zilver op de 100 meter in Tokyo 2020/2021
- Brons op de 100 meter in Rio 2016
Daarmee was ze op drie verschillende Olympische Spelen individueel medaillewinnaar op de 100 meter. Dat onderstreept hoe lang ze op het hoogste niveau meedraaide.
Wereldtitels op de 100 meter
Waar de Olympische Spelen haar wereldfaam brachten, bevestigden de wereldkampioenschappen haar plaats in de atletiekgeschiedenis. Fraser-Pryce won goud op de 100 meter op het WK van 2009, 2013, 2015, 2019 en 2022. Met die vijf titels heeft ze het record voor de meeste wereldtitels op de 100 meter.
Ze is de enige sprinter, man of vrouw, met vijf wereldtitels op dit onderdeel. Dat maakt haar WK-reeks uitzonderlijk, zeker omdat die titels over een lange periode verdeeld zijn.
In totaal kwam ze op de wereldkampioenschappen uit op 10 gouden medailles, 5 zilveren en 1 bronzen.
Meer dan alleen de 100 meter
Hoewel haar naam vooral met de 100 meter verbonden blijft, was Fraser-Pryce breder inzetbaar dan alleen dat ene nummer. In 2013 won ze ook WK-goud op de 200 meter. Daarnaast behaalde ze meerdere wereldtitels op de 4×100 meter estafette, in 2009, 2013, 2015, 2019 en 2023.
Dat jaar 2013 springt er extra uit. Toen werd ze IAAF Wereldatleet van het Jaar. Ook leverde ze op het WK een zeldzame combinatie af: ze werd de eerste vrouw die de 100 meter, 200 meter en 4×100 meter op één wereldkampioenschap won.
Ook buiten WK en Spelen pakte ze grote titels. Ze won de wereldindoortitel op de 60 meter in 2014, goud op de 4×100 meter bij de Commonwealth Games in 2014 en de 200 meter bij de Pan American Games in 2019. Daarnaast veroverde ze meerdere nationale titels in Jamaica.
Persoonlijke records en statistische signatuur
De sprintcarrière van Fraser-Pryce werd niet alleen bepaald door titels, maar ook door constante toptijden. Haar persoonlijk record op de 100 meter staat op 10,60 seconden, gelopen op 26 augustus 2021. Op de 200 meter liep ze 21,79 seconden op 27 juni 2021. Haar beste tijd op de 60 meter is 6,98 seconden uit 2014.
Een andere opvallende statistiek is haar reeks sub-10,70-tijden op de 100 meter. Ze liep die grens meerdere keren en behoort daarmee tot de snelste vrouwen ooit op het onderdeel.
Waarom Shelly-Ann Fraser-Pryce zo succesvol was
Fraser-Pryce stond bekend om haar explosieve start en haar krachtige eerste meters uit de blokken. Dat paste perfect bij de 100 meter, waar de race in een paar seconden wordt beslist. Haar kleine gestalte, 1,52 meter bij ongeveer 52 kilogram, leverde haar mede de bijnaam Pocket Rocket op.
Naast die startsnelheid werden ook haar veerkracht en mentale focus vaak als sterke punten genoemd. Die combinatie hielp haar om over meerdere olympische cycli en WK-periodes relevant te blijven.
Haar bijnaam Mommy Rocket kreeg extra lading na haar terugkeer als moeder. In 2019 werd ze de eerste moeder in 24 jaar die een mondiale titel won op de 100 meter. In 2022 volgde nog een historisch moment, toen ze op 35-jarige leeftijd de oudste wereldkampioene werd op de 100 meter.
Laatste jaren en afscheid van de topsport
In de laatste fase van haar loopbaan had ze te maken met fysieke problemen, waaronder een knieblessure over een langere periode. Eerder kampte ze in 2016 ook met sesamoiditis aan de grote teen.
Na haar periode bij Elite Performance Track Club kwam haar carrière in een afrondende fase. Een formeel afscheid van de topsport volgde later.
Studie, gezin en activiteiten buiten de baan
Buiten de atletiek studeerde Fraser-Pryce Child and Adolescent Development aan de University of Technology. In 2010 werd ze UNICEF Jamaica Goodwill Ambassador. Drie jaar later richtte ze de Pocket Rocket Foundation op.
Ze trouwde in 2011 met Jason Pryce. Samen kregen ze een zoon, Zyon, geboren in augustus 2017. Ze woont in Jamaica.
Ook commercieel bouwde ze een stevig profiel op. Ze had langdurige sponsorrelaties, onder meer met Nike, Digicel en GraceKennedy. Verder was er een samenwerking met Richard Mille. Buiten sponsoring haalde ze inkomsten uit haar haarzorglijn AFIMI, Chic Hair Ja salon en vastgoedinvesteringen. Haar netto waarde wordt geschat op enkele miljoenen dollars.
In 2023 kreeg ze bovendien de Laureus World Sports Award voor Sportvrouw van het Jaar.
Plaats in de atletiek
Shelly-Ann Fraser-Pryce hoort bij de grootste sprinters uit de atletiek. Dat oordeel rust op harde feiten: twee olympische titels op de 100 meter, acht olympische medailles in totaal, vijf wereldtitels op de 100 meter en een lange loopbaan op topniveau.
Daar komt bij dat ze op meerdere manieren geschiedenis schreef. Ze was de eerste Caribische olympisch kampioene op de 100 meter, de enige sprinter met vijf wereldtitels op dat nummer en de eerste vrouw die op één WK de 100 meter, 200 meter en 4×100 meter won.
FAQ
Hoeveel Olympische medailles heeft Shelly-Ann Fraser-Pryce gewonnen?
Ze won 8 olympische medailles: 3 gouden, 4 zilveren en 1 bronzen.
Hoeveel wereldtitels heeft Shelly-Ann Fraser-Pryce op de 100 meter?
Ze won 5 wereldtitels op de 100 meter, in 2009, 2013, 2015, 2019 en 2022.
Wat is de bijnaam van Shelly-Ann Fraser-Pryce?
Haar bekendste bijnaam is Pocket Rocket. Ze wordt ook Mommy Rocket genoemd.
Wanneer is Shelly-Ann Fraser-Pryce met pensioen gegaan?
Een formeel afscheid van de topsport volgde na de laatste fase van haar loopbaan.
Wat is het persoonlijke record van Shelly-Ann Fraser-Pryce op de 100 meter?
Haar persoonlijk record op de 100 meter is 10,60 seconden, gelopen op 26 augustus 2021.
